VOLAPÜKAGASED PRO NEDÄNAPÜKANS.
JÄFIDOT VPAKLUBA VALEMIK NEDÄNIK
Ä
JÄFIDOT BÜFIK DILÄDA VALEMIK FEDA VPAKLUBAS.
YELOD: 14
Redak: ‘Dr. Arie De Jong’ (‘Leiden’, ‘Heerengracht’: 58. Nüm potakala: 107174) e ‘J. G. M. Reynders Sr.’ (‘Den Haag’, ‘Hugo de Grootstraat’: 82. Nüm potakala: 199061): kadämals Vpa.
NINÄD
Pened Volapükanes de cifal: ‘Jakob Sprenger’	2
CEDS E TIKODS.	3
NUNS.	3
Volapükaklub valemik Nedänik.	3
VOLAPÜK.	3
DATUVAN LÜMÄTAS.	4
CEDS E TIKODS.	4
Dalebüd Cifala de 1949, Prilul 1, Nüm: 1	4
Kardinan: ‘Mezzofanti’: pükinolan mu süperöl	4
CEDS E TIKODS.	7
NUNS.	8
Lifajenäd brefik cifala: ‘Jakob Sprenger’	8
Dalebüd Cifala de 1949, Mayul 1, Nüm: 2	10
NUNS.	10
Dalebüd Cifala de 1949, Gustul 16, Nüm: 3	10
NUNS.	10
Kadäm Volapüka.	10
Diläd valemik feda Vpaklubas.	10
Dalebüd Cifala de 1949, Tobul 14, Nüm: 4	11
KODS SMALIK, SEKS GRETIK.	11
CEDS E TIKODS.	12
NUNS.	12
Volapükalub valemik Nedänik.	12

1949 (yelod 14id)
Pened Volapükanes de cifal: ‘Jakob Sprenger’
‘Gams’ (Jveizän), 1948 dekul 7.
O Volapükans löfik obik!
Sekü büad cifala lestimik büik: ‘Prof. Dr. Albert Sleumer’ in ‘Bad Godesberg’ len ‘Rhein’ binob sis 1948 gustul 16 fovan omik in cal at, keli fe no ebesteifob, ab demü dinäds patik emutob dasumön, ad neletön, das neplits nulik ödavedonsöv.
Volapük löfik obsik edulifon sis kongred Volapükik telid in ‘München’ e go pato sis kongred kilid in ‘Paris’ timis fikulik. Seks feitas at äbinons, das mödot sitas mätedöl äsüikon. Zuo monameds zesüdik ädefons pö mastan stimabik obsik: ‘Johann Martin Schleyer’, datuval Volapüka, ad davobön fovo Volapüki, e bu val ad fimekön vödabuki gretik. Döfs bälda, läsikam logamafäga äläikons, ämalädikom ed ädeadom tü 1912 gustul 16.
Fovan balid, as cifal Volapükanefa, äbinom söl: ‘Prof. Dr. ALbert Sleumer’ in ‘Bad Godesberg’, keli datuval lestimik Volapüka ijonidükom ya ün dekul yela: 1910 asä fovani okik üfü deadam oka. Timadinäds pro dun frutik pro Volapük ävedons ai negönikums. Volakrig balid de 1914-1918 äsplodülon ed äkodon brulis bolitik e konömikis in Deutän ed i in läns votik. Süikam netasogädima äjafon Volapüke nefleni nulik, bi äbekomipon duni bevünetik alik, e sosus idüton oke nämädi, i äproibon duni at. Täno volakrig telid: 1939-1945 äkömon, kel jiniko ägevon Volapüke deijoki. Ab jenöfo no äbinos so. Num menas in läns difik go stilo ga iblebon fiedik kol Volapük. Bevü ons bu val Nedänans, asä melans, äbenodistükons okis. No älüvons nafi jiniko äsadöli, ab ävobons kobü cifal Volapükanefa pö davob Volapüka, pö kelos ‘Dr. Arie De Jong’ eduinom ledilodi pö davob vemöfik plu 30-yelik vödabuka. Atos digädon ad padakipön in yelabuks Volapüka.
Ab i votöpo ijäfoy stilo me datuvot ela ‘Schleyer’. Löpo in bels Jveizänik “Lelivükamafed bevünetik” (pebrefüköl: “Lf. b.”) istetom stigädamü fünan okik Volapüki di ‘Schleyer’ asä suemükamamedömi calöfik bevü limans distapükik. Bagaf tefik in statuds onik ätonon:
“Asä suemükamamedömi Lf. b. gebon mekavapüki. As pük pötikün palonülon Volapük, soäsä söl: ‘Johann Martin Schleyer’ in ‘Konstanz’ eposbinükom oni timü deadam okik. Lonöfon as pük neceinovik ad büoneletön smalotülamamögis.”
Ün yel: 1929 cifal Volapükanefa: ‘Dr. Albert Sleumer’ e kadämal Volapüka: ‘Dr. Arie De Jong’, ettimo in ‘Voorschoten’ (Nedän) ävisitoms dispenani asä fünani ä sekretani Lfa b., ad bespikön kobovobi fütürik. Balädikam älevedon, ab pädeimon fa cifef Lfa b., bi ätefos Volapüki perevidöl, kelos ätaöfon ta statudabagaf löpo pemäniotöl. Dispenan ädagetom ye pos töbidam vemöfik, das bagaf pemäniotöl pävotükon ini fom sököl:
“Asä mekavapük pötikün pelonülon Volapük prelatala: ‘Johann Martin Schleyer’ ko däl Volapükakadäma fa ‘Dr. Arie De Jong’ perevidöl ä pedavoböl.” Siso dispenan, asä sekretan Lfa b., vobom kobo pro Volapük perevidöl obsik.
Glidob kludo, asä cifal kilid Volapükanefa ä dilekan Volapükakadäma, fredo Volapükanis valik, kels eblebons fiediks, sevabo e lü ob sevädikis in Lf. b. ed i slopanis sevädik e nesevädikis Volapüka obsik plödü noganükam at. VIlobs kobovobön fovo, to neletians konömik e bolitiks, nedemölo utosi, kelos jenon deto e nedeto zü obs; ibä in baläl nämäd dabinon, du teläl te vobädon distuki. Atosi paset elejonon obes.
Dan duton lü utans valik, kels dü degyels mödik efiedons kol Volapük, e so esäglömädükons oni. Donastad pebemastikon. Nu golos, if God vilom osi, dönu löpio. Lifonös Volapük!
Cifal Volapükanefa:
JAKOB SPRENGER.
Se Volapükagased pro Nedänapükans. Yel: 1949. Pads: 1—2.
KADÄM VOLAPÜKA.
Cifef kadäma Volapüka binädons me:
‘Jakob Sprenger’: cifal Volapükanefa, dilekan,
‘Dr. Arie De Jong’: kadämal Volapüka, sekretan,
‘J. G. M. Reynders Sr.’: kadämal Volapüka, kädan.
Se Volapükagased pro Nedänapükans. Yel: 1949. Pad: 2.
CEDS E TIKODS.
No mutoy cödön manis ma prinsips omas, ab ma flun prinsipas omsik ad kondöt omas.
‘Mad. de Staël’.
Naüt ädavedon in vol dub trög.
‘La Bruyère’.
Jön binon flor, kela gud binon benosmel.
‘Mabire’.
Neflens labons fruti semik: jonons ole pölis okik e spikons verati.
‘Plutarchus’
Med gudikün ad pacütön binon: cedön, das binoy visedikum ka alan.
‘La Rochefoucault’.
Nedanöf binon döfäd tanatik, igo nims binons danöfiks.
‘Ségur’.
No spidolöd ad liegükön oli! Buükolöd benorepüti bu monem gretik!
‘Isocrates’.
De divs valik saun binon jerabikün e pu pegaledöl.
‘Marcus Aurelius’.
Desirobsöv läs lefäkäliko, if sevobsöv lölöfiko desirodi.
‘La Rochefoucault’.
Se Volapükagased pro Nedänapükans. Yel: 1949. Pad: 4.
NUNS.
Volapükaklub valemik Nedänik.
Ladet nulik:
söl: ‘A. N. De Jong’ in ‘Soerabaja’ (Yafeän), ‘Boschlaan’: 37.

In nüm: 4 ela ‘Svensk Ido-Rapport’ 1948 dönu yeged dö Volapük fa ‘Nils Strandquist’ komädon.

Peselons ünü foldil 4id yela: 1948 Vpamäks 100.
Se Volapükagased pro Nedänapükans. Yel: 1949. Pad: 4.
VOLAPÜK.
Tü mäzul 31 ayela yels 70 upasetikons, das Volapük pedatikon fa ‘Johann Martin Schleyer’. To lobül gretik, keli pük at etuvon tio valöpo in vol lölik ün degyels balid dabina okik, proged ona no elaidälon. Obs valik sevobs kodis atosa. Feits mifätik, e pato i slit in Volapükavol, edavedöls pos kongred kilid in ‘Paris’, elüblinons dine siblimik obsik dämi mu vemiki. If läükoy lä atos, das valemapüks mödik edavedons pos pub Volapüka, das aniks pükas at igo tikodükons, das Volapük efinikon as valemapük, tän okanoy suemön, das obinos nog vemo fikulik ad vobädön, das pük obsik olabülon dönu pladi, keli digädon demü patöfs veütik oka. Tü gustul 16 yela: 1948 cifalam Volapüka eloveikon de söl: ‘Prof. Dr. Albert Sleumer’ lü söl: ‘Jakob Sprenger’. Spelobsös, das Volapük dü dug nämöfik cifala ovedonös suniko pük, kel in dakosäd bevünetik pogebon dönu as valemapük balik! E kevobobsös i obs valik, das disein at podagetonös! Dialimans valemapükas votik betikonsön, das vo no zesüdos, das län alik labon näi Volapük nog valemapüki lönik oka!
REDAK.
Se Volapükagased pro Nedänapükans. Yel: 1949. Pad: 5.
DATUVAN LÜMÄTAS.
Lümät pädatuvon fa tatafanäb: ‘Kammerer’, pemotöl in ‘Ludwigsburg’, kel picödetom ad fortifapönod dü muls mäl. Fortifabüdan ädälom ome ad stitön in leziöb okik voböpi kiemik smalik. Ya büikumo el ‘Kammerer’ ininopolom desini ad plaädön sulfinalümätis vönädavogädik dub bos gudikum. Stafils at älabons finoti bal me sulfin pekövädöli; päblunons ini fladil ko lasbed me sulfatazüd säntretik peluimüköl, in kel äflamikons. If fulükot fladina äbinon flifedik, tän vobed äbinon kotenüköl, ab if äbinon güo neflifedik, tän din suvo ämiplöpon. Pos sperimänts mödik emiplöpöl el ‘Kammerer’ äprimom sperimäntis ko fosfin, ed ädatuvom tüi finod fanäbama okik jenöfo propori verätik, sodas stafil ta völ leziöba omik petaröböl äfilikon. Posä pistadükom libio, äprimom meki lümätas. Neläbo sekü def lona tefü päts, kobod migota omik no äkanon padakipon lo mäted. Ün 1835 lümäts nulik pälecedons riskädiks, sodas in tats anik geb onas päproibon. Ven ats ye päfabrikons in Linglän, e pänüveigons ini Deutän, äsädunoy dönu proibi. Ab pro datuvan äbinos tu latik ad juitön fruti atosa; ädeadom ün 1857 in lienetanöp.
Se Volapükagased pro Nedänapükans. Yel: 1949. Pad: 8.
CEDS E TIKODS.
Lüjedön bomi doge no binos benodäl. Dilön bomi kobo ko dog binos benodäl, if oy it faemoy.
‘Jack London’.
In dom, kö teläl dareigon, fil no kanon filön; balan löbladon oni, e votan bladokvänon oni.

Glömobs fasiliko jästi flenöfik, ab neai defi leplüta.

Flagolöd no tumödikosi de näms olik, ibä täno brekons; ab mu pato i no tunemödikosi, ibä täno lemikons!
Se Volapükagased pro Nedänapükans. Yel: 1949. Pad: 8.
Dalebüd Cifala de 1949, Prilul 1, Nüm: 1
Vätälölo, das söl: ‘Prof. Dr. Albert Sleumer’, kadämal Volapüka ä läxcifal Volapükanefa ecalom de 1912 gustul 16 jü 1948 gustul 16, klu dü yels 36, asä cifal Volapükanefa, ed eklemom calami fovik at dü ret lifüpa okik, bi älecedom atosi asä demädi Volapüka, ed ejonülom me atos nelönafrutiäli gretik kol din sublimik obas, cedob osi mu pötiki ad cälön, e cälob kludo me at, söli: ‘Prof. Dr. Albert Sleumer’, pemötoli in ‘Osnabrück’ (Deutän) tü 1876 gustul 3, e lödöli in ‘Bad Godesberg’ (Deutän),
as stimacifal Volapükanefa.
‘Gams’, Jveizän, 1949 prilul 1.
Cifal Volapükanefa:
JAKOB SPRENGER
Se Volapükagased pro Nedänapükans. Yel: 1949. Pad: 9.
Kardinan: ‘Mezzofanti’: pükinolan mu süperöl
Fa ‘Prof. Dr. theol. et phil. Albert Sleumer’, studadilekan p. d., stimacifal Vpanefa.
Tü mäzul 15 ayela yels kuratiko 100 epasetikons, das el ‘Giuseppe Mezzofanti’ edeadom. Irivom bäldoti yelas 74 e tio mulas 7. Motedazif oma äbinon ‘Bologna’ (Litaliyän), kö ün 1774 setul 19 pämotom as son ramarela in vobods cinädik mu tälenik e mota se famül vönädanoubik ipöfiköl: ‘Dall’ Olmo’ ilicinöla. De cils vel te tel älovelifädons palis oksik: ‘Giuseppe’ e ‘Teresa’: sör mö yels zao 10 bäldikum omik. ‘Giuseppe’ no nog ifilifädom lifayeli 3id okik, ven pals mödajäfotik älükonfidons omi jitidane, kel ämutof kösömükön cili liföfik ad taked e leod. Bi om ye ko noliäl dadesiröl äkompenom nomöfiko pö tid jenöfik ciles bäldikum, e ya go suno äfägom ad begespikön verätiko julasäkis mödik, päkedädükom fa jitidan as julan lölöfik, ed ädagetom latikumo mö yels zao bal e lafik in diläd löpikum ya tidi latina. Aldeliko tidan ä kultan: ‘Filippo Cicotti’ ästunom aiplu dö tälenül ela ‘Giuseppe’ ed äkomandom pales ad koedön “studön” cili onsik. Fat ye äcedom, das ävilomöv buikumo dugälön hipuli ad mufavan skilik. Läbo mot spiritälik ä mu relöfik älabof cedi votik. Roatoranakultan: ‘Giovanni Respighi’ ävobädom hipule dub läb beatike ün 1786 lasumi oma ini stitod, in kel glato löpatid pägevon. Bevü tidals stitoda at i limans kil ela ‘societas Jesu’ (=yesuitanarod) äbinoms, kels, äsä ettimo pöjut rodanas äkekodon, pidränoms se Merop Spanyänik ini Glügän. Ätefos Spanyänani, Gvatemänani e Svedänani. De tel balid ‘Giuseppe’ älärnom sunädo pükis Spanyänik e Mäxikäniki. Pö tidals valik memäl gianagretik cila ämagädon levemo. Hipul, kel i älabom täleni poedik, älautom julavobodis okik bulöfo in poedastül: dunamod, keli i äfövom ün lif fovik oka. Somo nog ün atim de om milats no pebüköls liänas in püks difikün dabinons!
Bäldotü yels degtel ‘Giuseppe’ äbelotädom niveri di ‘Bologna’; pos stud kilyelik äsufom nidiko dokaxami in filosop, ed ädagetom in seadod notidik pö lobül tuvemik lilanefa tituli: ‘Doctor’, ko gitod ad duinön spikädis in niver. Ab niveratidal yunik deglulyelik ifegebom löliko sekü vob täläktik töbidik koapanämis okik, ed ämutom nu dü lunüp spalön vemo oki. Posä idagetom dönu sauni, älüälükom oki lü Godav. Kejulan, dekätan latikum: ‘Monti’, kel älovelifädom omi, ätemunom, das ‘Mezzofanti’ äsikom oki so plödakösömiko in jäfüd alik Godava (äs lekredalesetav, südav, kritajenav, kanunagit, plän diatekas vönik e nulika, e r.), äsva igebädom nämi lölik oka te pö jäfüd balatik alik. Pos fiduin staböfik studas Godavik ‘Giuseppe Mezzofanti’ äbinom nog mödo tu yunik ad dagetön kultasakrami, pro kel bäldot yelas 25, u ko däl papala yelas pu 23, pebüostipon. So pro pükistuds omik livüp benokömik äreton. Sunädo äbemaston mödoti gretik pükas semitik, ibevobom klatädalautanis Vöna-Grikänik valik, ed äspikom in püks nutimik, äsä länan. Nog büä ko säbligam papalik päsaludükom tü 1797 setul 23 as kultan, igevoy ome profäsori kösömik pro hebrey in niver lomazifa omik.
Ettimo levolutatrups Fransänik äloveflumons love tats papik. Äsäcälons profäsorani yunik se cal omik, bi no äduinom yuli piflagöl gönü repüblik Fransänik, ed as reigäb papala i no ädalom duinön. Yels kudas vemik äkömons; ibä fat omik ibäldikom äd idöfikom, mot omik igo ibleinikof; famül söra omik: ‘Teresa’ äbinädon täno me pals sa sons mäl e dauts mäl, sodas fat: herotel ‘Minarelli’ no äfägom ad kosididön nen yuf cilis okik, e nog neplu äkanom koedön dugälön onis. So ‘Mezzofanti’ ävedom kälafat onas valik, kel ägevom nenfeniko privatatidadüpis, ed äjäfom in ledom grafa: ‘Marescalchi’, kel igebidükom ome bukemi bundanik okik. Krigans pevunöl mödik (sekü komips vü Fransänans, Lösteränans e Rusänans), kels äbinoms ettimo in malädanöps di ‘Bologna’, ed äbinädoms me tsyegans, Rusänans, Kroasänans, slovenans, macarans e Rumänans, älofoms kultane as Samaritänan miserik bitöle pöti bundanikün ad seivön, äd as nätäpretan äd as koefapatär, pükis nulik, ed ad vedön dub lüspikots flenöfik, i no-katulanes, trodan. Ün tim et ‘Mezzofanti’ äpenom in bal penedas mödik okik: “Tik ädolon ladäli obik, das ävedoböv sekü def suemükamamedömas nefägik, ad yufön pöfädanis et, kels äliedoms koapo so vemo ledoliko, ed i äneodoms yufi lanik.”
Bi ‘Mezzofanti’ — leigoäs ‘Origenes’ gretik ün 254 p. Kr. edeadöl — tio neföro ägönom oke slipi düpas plu kilas, äkösömom ad dütön oke ün stil neita se gramats, vödabuks, bibasaitots e se kategabuks pükis nulik neodik, ad kanön yufön balatani alik. Kosäd flenöfik ko fizirs de licin distöfik äneleton leigüpo omi ad lärnön pükis foginänik te de mens nekulivik. Lotidöpans mödik di ‘Bologna’, kels no äplöpons ad rajanön ko dutävans foginänapükik mödik, äbegons pükinolane pö jenets susnumik medami, e so äjenos, das ‘Mezzofanti’ aidönu ädagetom mögis, ad dunön penetis dö gramat e vödastok, ed igo ad lärnon in tid foginänanas et proni verätik vödas. Pas ün yel: 1803 stad monik mana famik ävedon gudikum, sevabo, ven päcälom pö “Stid di ‘Bologna’” asä tidal pükas lofüdänik e Grikänapüka. Ün tim et älärnom pükis Pärsänik, Larabänik e Türkäniki.
Bi om as pükinolan no pebepluöl älabom repüti Yuropik, ‘Napoléon’ I ävipom ad tirädön mani gretik lü ‘Paris’. ‘Mezzofanti’ ärefudom ye lofi nidik at, e sekü neflagiäl stedälik e sekü löf pro lomän e famül okik. Poso mö yels tel ye mifät badik ädrefon omi. Tidajäfüd pükas lofüdänik päfinidon süpiko fa Fransänans, e lemesed omik päläsükon ad kildil uta, keli igetom jünu. Dönu man mödo petomöl ämutom gevön patatidadüpis, ab äkanom näi atos ön mod vo süpädik dugälön oki so vemo in nolavs at asä nolavan süperik. Cifods Fransänik ägevons nu fino mane nobik cali cifa bukema niverik, ed ägebidükons ome boso latikumo lödaspadädi pötik in bumot niverabukema.
Pö getäv okik se Fransän lü ‘Roma’ ün yel: 1814, ven nämäd Korsikeänana ilefailon, papal mödikosi esuföl: ‘Pius’ VII ästebom in ‘Bologna’ ed ävipom ad logön mani, kel ifiedom fümäliko kol om. Papal äsenälom stunidi dibätik pro kaladanäman balugik ä nenokiälik at, ed ävüdom omi ad lovesumön in ‘Roma’ cali leveütik sekretana propagidakongregata; ab el ‘Mezzofanti’ mükik äbegom papale, ad nedemön promuvi at, bi cal nidik in ‘Roma’ öloveükonöv omi se stil studacema ini runäd lifamoda noidik. ‘Pius’ VII fe ädälälom, ab ädunom pos tim anik ome medamü kardinan-tatasekretan: ‘Consalvi’ lofi ot, ab nensekiko.
Dönu ‘Mezzofanti’ päcälom as tidal pükas lofüdänik in niver di ‘Bologna’, e pälecedom as ‘il confessore dei forestieri’ (= koefapatär foginänanas). Atans äkömons mö trups gretik, mödo plu ad logón mani famik, ka ad duspatön niverabukemöpi leigo famiki. So ädajonoms okis kronaleson Bayänik: ‘Ludwig’ (1812) leson Preusänik: ‘Friedrich Wilhelm’, lampör ‘Franz’ I Lösteräna (1810), leson Svedänik: ‘Oskar’ (1828), Danänan nolik: ‘Molbech’, e pükavan Deutänik cädik: ‘Friedrich Jacobs de Gotha’ (1825). Poedan: ‘Lord Byron’ ävedom tidäb omik in Nula-Grikänapük (1823). Nemom eli ‘Mezzofanti’ “pükamilagani, bukemi spatöl ä heroldnai valanas” e cedom: “el ‘Mezzofanti’ isötom lifön timü bum tüma di ‘Babylon’; binom stunidot veratik, e näi atos nen okplid u rog alseimiks!”
Ün yel: 1831 elans di ‘Bologna’ äsedons depütäbefi lü ‘Roma’, ad stimodön papali enu pidavälöli: ‘Gregorius’ XVI (1831-1846). ‘Mezzofanti’ äkoikom pö atos, bi äsevoy, das atan ikosädom me spod nätimik ko kardinan büikum: ‘Cappellari’. ‘Gregorius’ äcälom omi sunädo ad protonotaran paostolik, ed ästigädom omi ad fealotädön lü ‘Roma’. Pö naed at kultan neflagiälik äcedom, das ämutom dälälön. Ädagetom lödi in ledom it di ‘Quirinale’: hitüpaledom papalik ettimik. ‘Roma’ äbinon verato top verätik pro pükilöfan nenfenik. Pläamü Tsyinänapük äkanom tuvön us i tida- e geidabukis pro püks seledikum; Tsyinänapüki älärnom ye sunädo dü stebüp pluvigik in ‘Napoli’, kö su el ‘Capo di Monte’ Tsyinänans yunik pädugäloms ad lekredinunans.
Tü 1833 mayul 15 ‘Mezzofanti’ ävedom cif löpikün bukema patädasotik di ‘Vaticano’ äd i klerätan de ‘San Pietro’. Tü 1838 febul 12 ädagetom diniti kardinana ed ägetom asä titulaglügi eli ‘San Onofrio’ su el ‘Monte Gianicolo’. Dü tim, das ‘Mezzofanti’ äbinom prelatal (1831-1838) änemoy omi suvo eli ‘Monsignore Limosiniere’ (= monsinyor: limunal), bi ägivom dili gretikün lemeseda okik pöfane,s sodas papal it pö promuv mana mu relöfika ad kardinan ämutom dunön pelotis zesüdik demü klotem e konöm oma.
Fredazäli veratik dugäläbs propagida äblümükoms ün tim et pilestimölane: äbenovipoms omi in püks difik 53, e kardinan ädanom alani in pük ot, in kel pilüspikom, ed igo in dialegs, kels pigebons! Näio pamäniotosös, das äfölom konsienöfiküno bligis mödanaedik okik; änemoy omi no nen kod suvo eli ‘santo vivente’ (= saludan liföl). Bligädis täläktik e lanöfikis susvemikis kinikis ifölom famafuliko, davestigan lifa omik odasevom pas täno lölöfiko, if odemom, das man mu tälenik at äbinom yunao fibilik, ed ämutom sufön dönuamiko malädis vo vemikis! Ven nu yel: 1848 ko voluts sovadik okik, ko lükasasens calala papik: ‘Monsignore Palma’ e ministerana: ‘Rossi’, ed i ko fug papala lü ‘Gaëta’, äkömon, lifäl ela ‘Mezzofanti’ äleläsikon aiplu, jüs luegaflamat äjedon omi ün yanul yela: 1849 sui dolabed ed äblinon ome deadami niliköl omik. Ädeadom, posä idagetom ko devod fäküköl deadölanasakramis saludik, nen gaon alseimik. Vöds lätik omik äbinons: “Vilobs finikön me el stim binonös lü Fat, e lü Son, e lü Saludalanal, e täno spidön ini parad!”
Levolutaministeran ettimik: ‘Gherardi’ ästetom oki klieniki ad büedön sepülön kardinani ko stim “repüblikik”. Röletans ädeimons atosi, ed äblinons veadi talik mana gretik ün neit primöl tü d. 17id mäzula in sepülamagoläd smalik ä stilik lü titulaglüg omik: ‘San Onofrio’, kö päsepülom flanü poedan lefamik: ‘Torquato Tasso’ († 1595). Maboinaplatot balugik ätegon sepüli, e pas ün yel: 1885 mebamal digädik pälöbumon pro pestimodölan, ab leigüpo sark i pämaifükon büdü kardinan: ‘Parocchi’ († 1903), as valemavikaral papala, komü depütäbef dinitanas klerik e volädikas, ad moükön sagädi sis yels mödik pipaköli. Ipakoy sevabo sagädi, das bü sarkam de fun kap pidesumon, ad sufükön breini ela ‘Mezzofanti’ xame sananik. Ab nu äklülikos, das pos yels 36 fun lölik, kel vo no pibainon, nog äbinon nenviodik!
Balan lifibepenanas kardinana: ‘C. W. Russel’ äkonletom ün 1858 temunodis go konfidovikis tefü gred nedöfa me kel pükinolan mugretik äbemastom pükis balatik; tefü atos nunom sökölosi:
1. Püks, kelis ‘Mezzofanti’ äspikom ko kurat süperik, äbinons: hebrey, hebreh rabinanik, Larabänapük, kaldey, koptapük, larmeniy (vönik e nulik), Pärsänapük, Türkänapúk, Lalbanänapük, maltey, Grikänapük (vönik e nulik), latin, Litaliyänapük, Spanyänapük, Portugänapük, Fransänapük, Deutänapük, Svedänapük, Danänapük, Nedänapük, Flanänapük, Liglänapük, Lilüränapük, Rusänapük, Polänapük, tsyeg, macar (Macaränapük), tsyin (Tsyinänapük); fovo: süriy, geet, lamhariy, Hindostänapük, gusratiy (bal pükas Lindänik), bask, Valagänapük, Kalifornänapük; 2. püks, kelis äspikom seledikumo e läs lölöfiko, äbinons: kurd, grusiy, Särbänapük, bulgar, pük ziganas, dialeg in topäd di ‘Pegu’ paspiköl, gaal, Langolänapük, Mäxikänapük, Cilänapük, Peruvänapük; 3. püks, kelis äspikom nelölöfiko, äbinons: singal, Birmänapük, Yapänapük, Lireyänapük, gael, delever, coipev; 4. püks, kelis istudom te se buks, äbinons: sanskrit, maläy, Tonkänapük, lap, ruten, Frisänapük, latviy, Kotsyintsyinänapük, tibät, lislad, kornig (dialeg kältik in topäd di ‘Cornwall’), kitsyuv (pük länans vönik Peruväna). Lü ats dialegs nemu 50 pükas at nog dutons, kelis äspikom skilädiko.
Ad säk, vio kardinan: ‘Mezzofanti’ äfägom, ad lasumön ini mem susvemik omik pükis so mödikis, om it ägevom gespiki sököl: “Lecedob pükatäleni, asä legivoti patik Goda, kel ägivom obe lilamafägi mu feiniki pro püks, sodas liläm obik fanädön e memidon go kuratiko toni alik se mud votana. God: Söl ägivom obe näi at spikämis so blegülovikis ä lobediälikis, das äkanob givodön kuratiko vödi alik, si! silabi alik. Ägivom obe memäli levemo konfidoviki, dub kel vöd pelilöl u pereidöl pädakipon laidio, e fino nog fäg, ad suemön nentöbo binodi ninedik püka balatik.”
Fümo i siso mens mödik ejonülons okis asä pükavanis e pükinolanis süperikis. Knaoy jonön ön tef balid datuvali Vpa: ‘Johann Martin Schleyer’ († 1912 gustul 16), dö kel pämäniotos, das “estudom” bo pükis 88. Jenöfo in bukem omik lebuks pükik dö degtelats mödik pükas difik äposbinons! I eli ‘Ludwig Schütz’ ün yel: 1940 tö ‘Frankfurt am Main’ edeadöli eküpälükoy, kel ma sag ebejäfom ünü lif nolik lunik ä nentupik pükis difik plu 200, mani kelik äläramenoy, flanaü tat e privatan, aidönu jü deadam omik, ad tuvedön vödemis seledik, — ab jünu nonikan pükinolanas espikom jenöfo kleiliko e verätiko mödoti mödo gretikumi, ka degtelati plunätöfik pükas difik. Atos äbleibon pebüdakipön jünu te pro letälen ela ‘Mezzofanti’ plödakösömiko zilika e lä atos ai ko neflagiäl nobikün äbitiköla.
Se Volapükagased pro Nedänapükans. 1949. Pads: 11—12, 15—16, 19—20, 21—22.
CEDS E TIKODS.
Vol, in kel val jenonöv ebo fasiliko, binonöv cilacem gudik, ab no voböp pro mans.
‘Spurgeon’.
No vedükolöd lifi olik lügamalekümi, ab i no sütalidüli!
‘Laurillard’.
Heroed veratik binon: lelogön lifi, soäsä binon, e täno ga löfön oni.
‘Romain Roland’.
Cils valik binons diamoins. Ab no pals valik binons diamoinigleinans.
‘Knoppers’.
Steifolöd ad deidön släni, ed obleibon lifön; zedolöd oni, ed odeadon me deadam natöfik!

Dred petuüköl maifükon yani däspera.

Beg bal pafölon gudikumo, ka büds deg.
Se Volapükagased pro Nedänapükans. Yel: 1949. Pad: 12.
NUNS.
Me dalebüd balid oka cifal: ‘Jakob Sprenger’ ecälom söli: ‘Prof. Dr. Albert Sleumer’ ad stimacifal Vpanefa. Redak lofon stimacifale benovipis ladöfikün oka demü sikot at, e spelon, das okanom duinön i in dinit at nog mödikosi gönü Volapük. Dalomös nog belifön, das menef fino odasevon, das valemapük bal saidon, e das kludo no binos zesüdik, das labobs näi Volapük nog valemapükis so mödikis!
Fredükos obis, das kanobs lasumön ini gased obsik primi lifajenotema fa stimacifal pelautöla pükinolana famik: ‘Mezzofanti’.
Peselons ünü foldil 1id yela: 1949 Vpamäks 1000.
Se Volapükagased pro Nedänapükans. Yel: 1949. Pad: 12.
Lifajenäd brefik cifala: ‘Jakob Sprenger’
Cifal nuik Vpanefa: ‘Jakob Sprenger’ pämotom tü d. 8id mayual yela: 1872 in ‘Speicher’, kanton: ‘Appenzell’, Jveizän. Pals omik äbinons feilans balugik; fat äbinom zuo nog cimiklinükamamastan calöfiko picälöl. Mot omik älicinof se ‘Schelklingen’ nilü ‘Ulm’, Vürtän. ‘Jakob’ äbinom cil mälid se gems vel: blods lul e sörs tel. Ävisitom pöpajuli e realajuli di ‘Speicher’, ed äkömom ün yel: 1887 ini gümnad in ‘Einsiedeln’ e de 1888 ini gümnad kantonik in ‘Freiburg’ (Jveizän), kö avisitom pos fiduin gümnada dü yel bal niveri usik. Steif omik äbinon ad vedön gümnadaprofäsoran. Täno katastrof famüla ärupädon. Fat omik äperom sekü garan pibligidöl monemi, ed ad vitön badikünosi ‘Jakob’ ämutom lisitön sunädo cali mesedi blünöli. Äsludom ad jäfön as bukädan ä büsidacif brodabüsida, ävedom ün 1907 fabrikan nesekidik, ed äplöpom ad dagetön ünü tim jü yel: 1914 dalaboti ze gretiki. Volakrig balid ün 1914 ävobädon lefaili brodabüsida, ed atos sa völädadinäds bevünetik pisäleodüköl ämütons omi ad klemön febi nefienöfik ivedöl.
Ün yel: 1915 ‘Jakob Sprenger’ äfünom kobü ans flenas okik eli “Lelivükamafed bevünetik”, ed äcalom sis 1920 as sekretan ona, ed ävobädom noganükame at ünü yels sököl stäänükami bevünetik ze vëutiki love kontinäns valik tala. Noganükam at labon asä stabi südavi kritik, e vilon vobädön dönu yufidü lejon lelivakonömik di ‘Silvio Gesell’ dinädis leodik ini konöma e tatalif. Pro disein at neodoy ye suemükamamedömi bevünetik, ed asä somi ‘Jakob Sprenger’ ädadunom, das Volapük fa ‘Johann Martin Schleyer’, lü kel ai ifiedom, pälonon statudiko. Pos sel fabrika e brodabüsida oka äfealotädom de ‘Speicher’ lü ‘Wienacht’ nilü ‘Heiden’, kanton: ‘Appenzell’ (1924-1930). De us äfealotädom lü ‘Eschen’ in plinän: Ligtänstän (1930-1933), e täno lü ‘Gams’ (Jveizän). Laut literata lelivakonömik e propagid pro Lelivükamafed bevünetik äbinons ün yels et e jünu lejäf omik. Dakosäd ko limans no Deutänapüki spiköls äjenon in Volapük büik, soäsä ‘Schleyer’ iposbinükom oni. Volakrig telid e reigamods netasogädimik e fajistik älüblinons Lelivükamafede bevünetik perotis gretik. Krig, zänädaleseatöps e cödetadeids äkodons in Deutän, Litaliyän, Rusän, e läns fa ons pikoupöls moduni muvemik. Dönulebumi mufa at ‘Jakob Sprenger’ nu bejäfom go vemo sis 1945.
Ad stöpädön smalotülami fovik Volapükamufa ‘Jakob Sprenger’ äremon ün yel: 1927 posbinoti literatik lölik ela ‘Schleyer’ ko gitäts valik lü on dutöls. Diseinü atos äbalädikom ko cifal ettimik Volapükanefa: ‘Prof. Dr. Albert Sleumer’. Demü disein at atan ävisitom ko ‘Dr. Arie De Jong’, kel irevidom lölöfiko Volapüki, omi in ‘Wienacht’ ün setul yela: 1929.
Volapüki el ‘Jakob’ yunik äseivom cogedo ün 1884. Diled fromada, keli mot omik iremof, äjonon sevabo stäpetoti delagaseda, in kel pivilupon. ‘Jakob’, kel nulälo ävilom sevön utosi, keli stäpetot et äninädon, äkipom diledi fromada foi lok, ed äreidom täno ad süpäd okik nuni lobülik dö Volapük. Ätöbidom e stud Volapüka päproibon, bi ämutom lärnon ettimo latini lä topapädan. Ün yel: 1890 äprimom, as studan in ‘Freiburg’, dönu studi Volapüka, ed äspikom as spikädan spikädi balid okik dö ä gönü Volapük. In döbat pos atos isököl ävedükom kladaprofäsorani okik nefleni nerekosilovik, bi ätablöfädom gespiköfiko taspikülotis omik. Ab lemuifükam ya iprimöl päproibon ome dub nomem gümnada. Ün hitüpavaken de 1891 ‘Schleyer’ ävüdom omi ad nüsedön vobodi ze gretiki in Volapük, kelosi i ädunom, ed ägetom demü at diplomi Volapükitidana (Vpabled lezenodik: 1891, nüm: 128). Pos atos ägevom in lomakomot okik: ‘Speicher’ ed in studöp okik: ‘Freiburg’ tidi Volapüka, ed äfünom in ‘Freiburg’ Volapükaklubi, demü kelos ägetom de ‘Schleyer’ diplomis Volapükitidala e klubapresidana (Vpabled lezenodik: 1893 febul, nüm: 146). Dü tim, kü ‘Sprenger’ ästebom in ‘Freiburg’, klub äfloron. ‘Schleyer’ ägivom ome demü dun jäfädik omik diplomi profäsorana Volapüka (Vpabled lezenodik: 1893 gustul, nüm: 152). Ün tim at sekü stöped studa ämutom lüvön eli ‘Freiburg’. Äcalikom in ‘Speicher’ ini vivöp as bukädan, ed ävisitom lunomiko eli ‘Schleyer’ in ‘Konstanz’. Ün prim hitüpa yela: 1894 älüvom cali bukädana, ed ästebom dÜ tim anik in ‘Konstanz’, jüs äkanom calikön ini büsid votik in ‘Speicher’ dönu as bukädan. Fa ‘Schleyer’ ed om rajan pädunon ad feapladön topäti zänabüra Volapüka ini Jveizän (‘Luzern’ ud ‘Appenzell’). ‘Schleyer’ i äsagom asä desini okik ad cälön eli ‘Sprenger’ pos deadam oka asä fovani okik. Bi ‘Schleyer’ ai äplonom dö monadef, kel äneleton ome ad dabükön vödabuki gretik, ‘Sprenger’ ädunikom ko däl ela ‘Schleyer’ desinodi: sot bünuneta, kel äfrädon ome tumatis anik franas. Nu, tü 1894 yulul 15 ‘Prof. Dr. Karl Zetter’ se ‘Graz’ älükömom lä ‘Schleyer’ in ‘Konstanz’. Dö visit at e seks ona ‘Sprenger’ konom sökölosi: “Bisarö! De timül balid, das älogobs odi, ‘Dr. Zetter’ ed ob älecedobs odi mätedanis. E nog tü soar dela ot ‘Schleyer’ äsagom obe, das äbinob-la ga nog tu yunik (yels 22) ad pacälön as fovan, du ‘Dr. Zetter’ älabom ya bäldoti süenöfik e cali lestümabik, sodas binosöv frutikum pro Volapükamuf, if cälom eli ‘Zetter’ asä fovani. Ob okanoböv mögädo pademön latikumo. Ämutob siön motivi, äsagob ye, das ön jenet at ävilob motävön sunädo, kelos nog äjenon ün soar ot. Isludob ad dabükön bukilis fol, kelas balid ya äblümon as namapenäd in Volapük pelautöl. Al bukilas at älabon magodis 50-60, kelis leigo Volapükan idäsinom. Sekü nunet defik, nonik dunikamas bofik älabon benoseki, du pots atos zuo nog spod mäpetik ädavedon bevü ‘Dr. Zetter’, ed ob, bi äkanob blöfön, das se ‘Graz’ sabot piduno ta dunikam obik. Äloseidob ele ‘Schleyer’ blöfadinis, ed ämutom gidetükön obi, ab äsagom, das no äkanom nu zunükön söli: ‘Zetter’, ed ob binobös so gdik ad no dunidükön dini demädü Volapük! Atosi ädunob kluo plitü söl: ‘Schleyer’, bi ‘Schleyer’ äsagom, das el ‘Zetter’ älabom-la klieni malädülik. In pened balid okik lü ob ‘Dr. Zetter’ äprimom me vöds: “Ob: gümnadaprofäsoran lampör-regik ä kardinalacäman plin-lebijopik… no leadob träitön obi fa ol as leigagredätan olik.” Atos äbinon ga bümal kleilik gretamalieneta. Edeadom latikumo kluo jenöfiko in lienetanöp. Demü def livüpa ed ad no kosikön fovo ko ‘Zetter’ äsäbejäfob täno Volapükamufi, ab no Volapüki.”
Pos rem posbinota literatik di ‘Schleyer’ ün yel 1927 ‘Sprenger’ äbejäfom dü yels anik leodükami posbinota Volapükik, e jü 1929 menodi Volapüka, vobod kelik ye pos balädikam ko ‘Dr. Arie De Jong’ to vob veütik, kel äbinon in on, demü baläl pämoseidon gönü menodots fa ‘Dr. Arie De Jong’ pelüblinöls.
Din ye no öjenon so fasiliko; ibä cifef Lelivükamafeda bevünetik no äbaicedon ko baläd in ‘Wienacht’ pibligidöl bevü ‘Dr. Arie De Jong’ e cifal Volapükanefa: ‘Prof. Dr. Albert Sleumer’ balflano e ‘Jakob Sprenger’ votaflano, bi baläd at ätaöfon ta § 41 statudas Lelivükamafeda bevünetik. Ab ‘Sprenger’ älaidälom in din at, ästütölo oki su jenöfot, das datuvot ela ‘Schleyer’ äbinon dalabot pösodik omik, e das om voiküno ädalabom dagebagitäti tefü at. Me laidäl kipälik e kleilükam laidik ‘Sprenger’ äplöpom ad bevobön, das § 41 et ün yel: 1938 pävotükon so, das balädikam di ‘Wienacht’ päzepon, e ko atos Volapük fa ‘Dr. Arie De Jong’ perevidöl pälonon statudiko as suemükamamedöm calöfik Lelivükamafeda bevünetik. Fikul atimo nog binon in utos, das pro püks no-Deutänik valik, gramats e vödabuks tefiks nuliks mutons palautön. Neletian badik atosa binon völädakaot in läns valik dabinöl. Jüs stads leodik udabinons dönu mutoy steifön ad ga dunön vobodi zesüdik, kelos binon bligäd levemik pro sekret. Ab i fikul at pobemastikon.
Se Volapükagased pro Nedänapükans. 1949. Pads: 13—14, 17—19.
Dalebüd Cifala de 1949, Mayul 1, Nüm: 2
Vätälölo, das söl: ‘Dr. Arie De Jong’, as revidan Volapüka labom skili ad xamön Volapükanis,
cälob söli: ‘Dr. Arie De Jong’, kadämal Volapüka, pemotöli in ‘Batavia’ (Yafeän), tü 1865 tobul 18, e lödöli in ‘Leiden’ (Nedän), ‘Heerengracht’: 58,
as xaman Volapüka (67).
‘Gams’ (Jveizän), 1949 mayul 1.
Cifal Volapükanefa:
JAKOB SPRENGER
Se Volapükagased pro Nedänapükans. 1949. Pad: 14.
NUNS.
Söl: ‘Dr. Arie De Jong’, ‘Leiden’ (Nedän), ‘Heerengracht’: 58, pecälom fa cifal Vpanefa as xaman Volapüka. Utans, kels vipons ad dagetön diplomi tidana, tidala u profäsorana Vpa, kanons begön ome stipis, kelis mutons fölön ad dagetön ati.

Vödems Lingläna-, Fransäna-, Deutäna-, e Nedänapükiks sludas Kongreda Yuropik, de kels elasumobs tradutodi Volapükik ini Volapükagased obsik, kanons pasivön de sekret Kongreda Yuropik, ‘Den Haag’ (Nedän), potakät: 279 tä fl. N. 0.25 a samäd, fl. N. 4.00 a samäds 25, e fl. N. 12.50 a samäds 100.
Se Volapükagased pro Nedänapükans. 1949. Pad: 16.
Dalebüd Cifala de 1949, Gustul 16, Nüm: 3
Demölo § 9 statudas kadäma Volapüka, e
vätälölo, das söl: ‘Johann Schmidt’, musigal ä profäsoran Volapüka, eduinom lepromi pö § 12 statudas peflagöli, e fovo, das flags valik in nomem konömik kadäma Volapüka tefü cäl kadämana Volapüka pelonöls pefölons, pö kelos steifädan edagetom vögodanumi ma § 25(2) statudas peflagöli,
cälob söli: ‘Johann Schmidt’, pemotöli in ‘Weißkirchen am Taunus’ (Deutän), tü 1895 setul 28 e lödöli us, ‘Bahnhofstraße’: 20,
as kadäman Volapüka (126).
‘Gams’ (Jveizän), 1949 gustul 16.
Cifal Volapükanefa ä dilekan kadäma Volapüka:
JAKOB SPRENGER
Se Volapükagased pro Nedänapükans. 1949. Pad: 17.
NUNS.
Kadäm Volapüka.
Pecälom as kadäman Vpa:
söl: ‘Johann Schmidt’ in ‘Weiszkirchen am Taunus’ (Deutän) ‘Bahnhofstrasze’: 20.
Diläd valemik feda Vpaklubas.
Evedom liman:
söl: ‘Walter Sonderegger’ in ‘Zürich’ (Jveizän), ‘Albertstrasze’: 3.

Peselons ünü foldil 2id yela: 1949 Vpamäks: 300.
Se Volapükagased pro Nedänapükans. 1949. Pad: 20.
Dalebüd Cifala de 1949, Tobul 14, Nüm: 4
Vätälölo, das söl: ‘Filippus Johann Krüger’, pükitidan, ma nunod söla: xaman: ‘Dr. Arie De Jong’ ebenoduinom xami ad daget dinita tidana Volapüka,
cälob söli: ‘Filippus Johann Krüger’, pemotöli in ‘Odoorn’ (Nedän) tü 1911 tobul 23 e lödöli in ‘Amsterdam, W.’ (Nedän), ‘Reinier Claeszenstraat’: 49,
as tidan Volapüka (1821).
‘Gams’ (Jveizän), 1949 mayul 1.
Xaman Volapüka:	Cifal Volapükanefa:
ARIE DE JONG	JAKOB SPRENGER
Se Volapükagased pro Nedänapükans. 1949. Pad: 21.
KODS SMALIK, SEKS GRETIK.
Leigoäsä stonil falöl, reinatof u blögädil derolöl nifa fomon primi nifastura, kel in fal okik distukon bälätis e fotis, domis e vilagis lölik, so i smalots ävedons kod nosikama febädas äfloröl e monemas gretik. Potamäk, u pesagölo gudikumo, def ona, äbinon kod bankruta balionana Lamerikänik: ‘Hobart’. ‘Hobart’: “ferareg”, äsä i pänemom, äspekulom me prods tikovik valik, pato ye me fer. Ganetans omik, kelis älabom in taledadils valik, ätelegrafoms ome suämavotikamis valik su maket, e ma atos äleodükom remi e seli oka. Ün yel: 1892 in Linglän krisid gretik ädareigon su feramaket. Kompenätan ela ‘Hobart’ äbinom ün tim et in ‘Sheffield’, ed äpenom, das ‘Hobart’ ämutom selön feri stokik valik, e das pö dinäd nonik ädalom remön feri. ‘Hobart’ äbinom vemo närvodik, e bi ebo ün tim et igetom lemödoti penedas nesaidiko piflänükölas, kels gretadilo äbinons nenvöladiks, pönapotamon, keli ämutom pelön, äskänon omi patiko, ed äbüdom ad refudön nendemo penedis valik nesaidiko peflänükölis. Pened kompenätana ela ‘Hobart’ äbinon tu vetik, e pägepoton kludo leigüpü votiks bida ot. Sekü atos ‘Hobart’ äblebom nensevik tefü stad feramaketa. Äremom mödotis mugretik fera; vali, kel pälofon ome, äsumom, ed ägebädom lemuamio krediti ti nemafamovik oka. Latikumo mö dels tel suämaläsikam fera äsökon, e ‘Hobart’ pinosükom.
Nigiär pidojoiköl äbinon kod bankruta kaenalafiama gretik: ‘Cobbett & Co’ ‘London’. In komip mätedik dinädü bum pona di ‘Kaura’ in Rusän ätefos lediniko mätedi bevü fiam Lamerikänik ed el ‘Cobbett & Co.’ Lätik ädageton fino de reiganef Rusänik komiti. Fiam äneodon mulis mäl ad dunon preparis zesüdik pro ponibum. Mödots mugretik materas päremons, mens päcälons, cins päbumons, … Reiganef Rusänik ilonon nu, e tefü prim e tefü fin buma, tüpi fümik, e ‘Jacob Cobbett’ ävobom tio nenropiko ad blümükön kuratiko, igo in pats smalikün, disinis, däsinotis e kalkulis valikis oka. Ven fino val äblümon, äxamom kobü kompenätan okik nogna vali gudiko. Däsinots e disins veütiküns piseatenükons demü lovelogam fasilik sui tab gretik. Süpiko el ‘Cobbett’ ädojoikom nigiäri gretik; flum blägik äzugon ebo love papürs mu veütiküns, ed ävedükon onis vero negebovikis. Tim no plu ädabinon ad nululön disinis, leigo no ämögos ad primön bumi nen däsinots. Nu äbegoy reiganefe Rusänik zögi; at no pädälon, e baläd pästeton no plu lonöfik. Bi leigüpo mätedan Lamerikänik, kel ilelilon neläbi ela ‘Cobbett’, äloseidon disinis e däsinotis okikis, e zuo äbligidon nog ad primön bumi tü düp ot, äsä ‘Cobbett’, baläd pälovepolon fiame at. Bligs gretik pibligidöl äkodons bankruti fiama: ‘Cobbett & Co.’
Ön mod nog küpädikum bankrut trenavegarega: ‘Purbeck Jones’ päkodon. Atan ibligidom ad bumön ferodarutavegi di ‘Maiwar’ in Lindän Linglänik zänodik. As sur ämutom doseitön lä trenavegasündikat in ‘Calcutta’ kuratiko tü 1891 mayul 9 garani pounas telbalion in valörs. Igo pö balionan äsä ‘Purbeck Jones’ äbinos fikulik ad kobükön monamödoti somik, ab ko töb mödik äplöpom ad dunön atosi. Plas ädoseitom moni ini bank seimik, äfäilökom oni ini monaramar okik, ad sedön oni tü potamadel potota lü Lindän jelü dugädan patik. Om it ägolom lü famül okik, kel äbinon in vilad nilü ‘Carlisle’ len jol. Ven äkömom tü sedadel potota Lindänik in ‘London’ dönu ini bür okik, ed ävilom depotön moni, äküpom ad jek oka, das iglömom kiki monalamara in vilad okik. Äbüedom kömön lökelis, kels ämutons maifükön monalamari, ed älofom pounis lultum, if äplöpoms ad maifükön pötatimo monalamari. Ab no äplöpoms ad maifükön lamari, e ‘Purbeck’ pinosükom, ibä sündikat ärefudon ad lunükön tüpi. Älienetikom ed ädeadom in stitod.
El ‘Geoffrey Pask’: balan leböbanas liegikün, älabom in ‘London’ repüti büsidana mu kuratälika. Ägolom aldeliko, ed ün hitüp ed ün nifüp, futo de löd okik in fozif ela ‘London’ lü el ‘city’, ed äkömom kuratiko tü minut ot ini bür okik. Ün del semik äsleitom bliti okik len kluf seädik, e sleatod at äbinon kod bankruta omik e deadama omik. Plas ägegolom lü löd okik ad votaklotön oki, ägolom lü skrädan ed äbüedom fäinägön sleatodi. Skrädan ävobom kälöfiko, e büsidan äkömom ün del et tu lato mö düp bal ini bür okik. Ün göd et krisid Laustralänik gretik äjenon, kel änosükon löliko tedabüsidis gretik degfol ünü minuts leigiko mödiks. I ‘Pask’ pädrefom. Idunom ai löliko soeliko leböbajäfotis okik. If ikömomöv ün göd et pötatimo, tän ikanomöv dunön mesülis, e ba nog vitön bankruti; ab dub timiper domü skrädan val piperon. Ven äkömom ini bür okik, äbinom lubegan.
(Se el ‘Haagsche Post’.)
Se Volapükagased pro Nedänapükans. 1949. Pads: 22—24.
CEDS E TIKODS.
Demoyös, pö val, keli dunikoy, fijenoti!
No veg defon, ab mens no fägons ad bevegön oni.
Men vilon sio koefön miotädis okik, ab ai ko spel, das votan otaspikon onis.
Utan, kel dunon fopiko, stupiko u neskiliko, cedon, das kanon säditretülükön oki, dub kodädön atosi mifäte.
Vogäd binon lugod gretik vomas.
Binolöd filosopan! Pledölöd, ven pledol! Dunolöd nosi, ven takädol, e kudolöd, das labol ün del alik timi pro dins kil valik!
Se Volapükagased pro Nedänapükans. 1949. Pad:24.
NUNS.
Edagetom diplomi tidana Volapüka
söl: ‘F. J. Krüger’, pükitidan, in ‘Amsterdam, W.’, ‘Reiner Claeszenstraat’: 49.
Volapükalub valemik Nedänik.
Ladet nulik.
söl: ‘A. N. De Jong’, in ‘Soerabaja’ (Yafeän), ‘Darmoboulevard’: 149.
Eseditom:
söl: ‘S. Van Dissel’ in ‘Amersfoort’.
Ünü foldil 3id yela: 1949 Vpamäks nonik peselons.
Se Volapükagased pro Nedänapükans. 1949. Pad:24.